నిరసనకారులందరికీ కాదు.. హింసలో పాల్గొన్నవారికే పాస్‌పోర్టు ముప్పు

నీట్‌ పేపర్‌ లీక్‌ వివాదంపై కాక్రోచ్‌ జనతా పార్టీ నిర్వహిస్తున్న ఆందోళనల్లో హింసకు పాల్పడినట్లు ఆరోపణలు ఎదుర్కొనే వ్యక్తులపై ఢిల్లీ పోలీసులు కఠిన చర్యలకు సిద్ధమవుతున్నారు. జూలై 20న జరిగిన ‘చలో సంసద్‌’ మార్చ్‌లో ప్రత్యక్షంగా హింసకు పాల్పడినవారి పాస్‌పోర్టులను రద్దు చేయించే ప్రక్రియను పరిశీలిస్తున్నట్లు పోలీసు వర్గాలను ఉటంకిస్తూ వార్తా సంస్థలు తెలిపాయి.

‘చలో సంసద్‌’లో పాల్గొన్న నిరసనకారులు కేంద్ర విద్యాశాఖ మంత్రి ధర్మేంద్ర ప్రధాన్‌ రాజీనామా, పరీక్షా వ్యవస్థలో సంస్కరణలు, నీట్‌ పేపర్‌ లీక్‌కు బాధ్యులపై చర్యలను డిమాండ్‌ చేశారు. పార్లమెంట్‌వైపు వెళ్లేందుకు ప్రయత్నించిన గుంపులను పోలీసులు బారికేడ్ల వద్ద అడ్డుకోవడంతో ఉద్రిక్తత ఏర్పడింది. పోలీసులు లాఠీలు, బాష్పవాయువును ఉపయోగించగా, నిరసనకారులు పలుచోట్ల బారికేడ్లను దాటేందుకు ప్రయత్నించినట్లు నివేదికలు పేర్కొన్నాయి.

ఘర్షణల్లో పాల్గొన్న వ్యక్తులను గుర్తించేందుకు సీసీటీవీ దృశ్యాలు, వీడియో రికార్డులు, సామాజిక మాధ్యమాల్లో అందుబాటులో ఉన్న ఫుటేజ్‌, ఇతర సాంకేతిక ఆధారాలను పోలీసులు పరిశీలిస్తున్నట్లు సమాచారం. హింస, రాళ్ల దాడులు, ప్రభుత్వ ఆస్తుల ధ్వంసం వంటి నిర్దిష్ట చర్యల్లో ప్రత్యక్ష పాత్ర ఉన్నట్లు ఆధారాలు లభించినవారిపై కేసులు నమోదు చేయడంతోపాటు పాస్‌పోర్టు అధికారులకు సమాచారం పంపే అవకాశం ఉందని పోలీసు వర్గాలు తెలిపాయి.

అయితే నిరసనకు హాజరైన ప్రతి వ్యక్తిపై పాస్‌పోర్టు రద్దు చర్యలు ఉంటాయని పోలీసులు చెప్పలేదు. “హింసలో ప్రత్యక్షంగా పాల్గొన్నవారు” అనే పరిమితిని మాత్రమే పోలీసు వర్గాలు పేర్కొన్నాయి. ఎవరి పాస్‌పోర్టు ఇప్పటికే రద్దయిందన్న అధికారిక సమాచారం కూడా లేదు. అందువల్ల పోలీసుల పరిశీలనలో ఉన్న ప్రతిపాదనను అమలైన నిర్ణయంగా ప్రచురించకూడదు.

భారతదేశంలో పాస్‌పోర్టులను జారీ చేయడం, స్వాధీనం చేసుకోవడం, రద్దు చేయడం వంటి అధికారాలు పాస్‌పోర్టు అధికారుల వద్ద ఉంటాయి. పాస్‌పోర్టుల చట్టం–1967లోని సెక్షన్‌ 10 నిర్ణీత పరిస్థితుల్లో పాస్‌పోర్టును స్వాధీనం చేసుకోవడానికి లేదా రద్దు చేయడానికి అవకాశం కల్పిస్తుంది. పోలీసులు నేరుగా పాస్‌పోర్టును రద్దు చేయలేరు. దర్యాప్తులో సేకరించిన వివరాలను సంబంధిత అధికారికి పంపి చర్యను కోరవచ్చు.

పాస్‌పోర్టు అధికారి ప్రతికూల ఉత్తర్వు జారీ చేస్తే సాధారణంగా దానికి కారణాలను నమోదు చేయాలి. బాధిత వ్యక్తి పాస్‌పోర్టు సేవా పోర్టల్‌ ద్వారా అప్పీల్‌ చేసుకునే విధానం కూడా ఉంది. కేసు నమోదు లేదా పోలీసు ఆరోపణ వచ్చినంత మాత్రాన ప్రతి సందర్భంలోనూ పాస్‌పోర్టు స్వయంచాలకంగా రద్దవదు.

ఇదిలా ఉండగా, పోలీసుల చర్యలకు నిరసనగా జూలై 24న దేశవ్యాప్తంగా శాంతియుత ప్రదర్శనలు చేపట్టాలని CJP పిలుపునిచ్చింది. ప్రతి జిల్లాలో విద్యార్థులు, పౌర సంఘాలు నిరసనలు నిర్వహించాలని కోరింది. జూలై 20 ఘటనల్లో పోలీసు బలప్రయోగానికి గురైనట్లు చెబుతున్న నిరసనకారులకు సంఘీభావం తెలపడమే కార్యక్రమ లక్ష్యమని సంస్థ పేర్కొంది.

దేశవ్యాప్త నిరసన పిలుపు ఉన్నప్పటికీ అన్ని పాఠశాలలు, కళాశాలలు మూసివేయాలని కేంద్రం లేదా రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు సాధారణ ఉత్తర్వులు జారీ చేయలేదు. విద్యాసంస్థల నిర్వహణపై స్థానిక పరిస్థితులకు అనుగుణంగా సంబంధిత యాజమాన్యాలు, జిల్లా అధికారులు నిర్ణయం తీసుకునే అవకాశం ఉంది. విద్యార్థులు సామాజిక మాధ్యమాల సందేశాలను కాకుండా అధికారిక నోటీసులను మాత్రమే పరిశీలించాలి.