సినిమా సీన్లతో గణాంకశాస్త్రం బోధించిన ఐఐఎం ప్రొఫెసర్

ఐఐఎం అహ్మదాబాద్‌లో సినిమా సన్నివేశాలతో గణాంకశాస్త్రం బోధించిన ఒక ప్రొఫెసర్ వీడియో ప్రస్తుతం సోషల్ మీడియాలో వైరల్‌గా మారింది. సాధారణంగా క్లస్టర్ శాంప్లింగ్, స్ట్రాటిఫికేషన్ వంటి అంశాలు విద్యార్థులకు సిద్ధాంతాత్మకంగా, కొంత కఠినంగా అనిపిస్తాయి. కానీ ఈ ప్రొఫెసర్ దురంధర్ సినిమాలోని సన్నివేశాలను ఉదాహరణలుగా తీసుకుని వాటిని తరగతి గదిలో సులభంగా వివరించారు.

వీడియోను ఐఐఎం అహ్మదాబాద్ విద్యార్థి సోషల్ మీడియాలో షేర్ చేయడంతో విషయం పెద్ద ఎత్తున చర్చకు వచ్చింది. ప్రొజెక్టర్ తెరపై సినిమా సన్నివేశాలను చూపిస్తూ, ఎన్నికల ప్రాంతం ఆధారంగా ఫలితాలను అంచనా వేయడం ద్వారా క్లస్టర్ శాంప్లింగ్ భావనను వివరించారు. అలాగే సినిమాలో కనిపించే వర్గాల మధ్య వ్యత్యాసాలను ఉదాహరణగా చూపిస్తూ స్ట్రాటిఫికేషన్ సూత్రాన్ని చెప్పారు. సినిమా డైలాగ్, పాత్రలు, ప్రాంతాల మధ్య తేడాలను అకడమిక్ కాన్సెప్ట్‌తో కలపడం విద్యార్థులను ఆకట్టుకుంది.

ఈ వీడియోపై నెటిజన్లు పెద్ద ఎత్తున స్పందిస్తున్నారు. కఠినమైన విషయాలను ఇలా సృజనాత్మకంగా బోధిస్తే విద్యార్థులు పాఠాలు మర్చిపోరని పలువురు వ్యాఖ్యానిస్తున్నారు. కొందరు ఇలాంటి బోధన ఐఐఎం తరగతుల ప్రత్యేకతను చూపిస్తోందని అభిప్రాయపడగా, మరికొందరు ప్రతి విద్యాసంస్థలోనూ ఇలాంటి ఉదాహరణల ఆధారిత బోధన అవసరమని అంటున్నారు.

అయితే ఇక్కడ అసలు పాఠం సినిమా గురించి కాదు, బోధన పద్ధతి గురించి. విద్యార్థి ఇప్పటికే చూసిన లేదా వినిపించిన అంశాన్ని క్లాస్‌రూమ్ సిద్ధాంతంతో కలిపితే నేర్చుకోవడం వేగంగా జరుగుతుంది. గణాంకశాస్త్రం వంటి సబ్జెక్టుల్లో వాస్తవ ప్రపంచ ఉదాహరణలు లేకపోతే భావనలు పుస్తకాల్లోనే ఆగిపోతాయి. ఈ ప్రొఫెసర్ చూపించిన విధానం ఆ లోటును తగ్గించింది.

ఇలాంటి పద్ధతులు ఆకర్షణీయంగా ఉన్నా, బోధనలో లోతు తగ్గకూడదు. సినిమా సీన్ కేవలం ప్రవేశ ద్వారం మాత్రమే. అసలు నేర్పు ఆ ఉదాహరణ నుంచి సిద్ధాంతాన్ని ఎంత స్పష్టంగా తీసుకెళ్తారన్నదానిపై ఆధారపడి ఉంటుంది. క్లస్టర్ శాంప్లింగ్ అంటే మొత్తం జనాభాను సహజమైన గుంపులుగా చూసి వాటిలో కొన్ని గుంపులను ఎంపిక చేయడం. స్ట్రాటిఫికేషన్ అంటే వర్గాల ఆధారంగా నమూనాను సమతుల్యంగా విభజించడం. సినిమా సందర్భాలు ఈ తేడాను గుర్తించేందుకు ఉపయోగపడినట్లు కనిపిస్తోంది.

మేనేజ్‌మెంట్ విద్యలో గణాంకాలు కేవలం పరీక్షల కోసం ఉండవు. మార్కెట్ రీసెర్చ్, వినియోగదారుల అధ్యయనం, ఎన్నికల విశ్లేషణ, విధాన నిర్ణయాలు, వ్యాపార వ్యూహాలు అన్నింటిలోనూ శాంప్లింగ్ పద్ధతుల పాత్ర ఉంటుంది. అందుకే ఈ అంశాలను పొడి సిద్ధాంతంగా కాకుండా, వాస్తవ నిర్ణయాలకు ఉపయోగపడే సాధనాలుగా చూపడం అవసరం. ఆ కోణంలో ఈ క్లాస్‌రూమ్ ఉదాహరణ మంచి చర్చకు దారి తీసింది.

ఈ వీడియోకు వచ్చిన స్పందన చూస్తే, విద్యలో వినూత్నతకు విద్యార్థులు సిద్ధంగా ఉన్నారు. పుస్తకాల్లోని నిర్వచనాలు మాత్రమే సరిపోవు. మేనేజ్‌మెంట్ విద్యలో డేటా, నిర్ణయాలు, మార్కెట్, సమాజం అన్నీ పరస్పరం కలిసే ఉంటాయి. అలాంటి చోట సినిమాలు, వార్తలు, ఎన్నికలు, వ్యాపార ఉదాహరణలు బోధనలో భాగం కావడం సహజం. కానీ వినోదం పాఠాన్ని మింగేయకుండా, పాఠాన్ని బలపరచేలా వాడితేనే అది విజయవంతమైన బోధన అవుతుంది. విద్యార్థి దృష్టిని ఆకర్షించడం మొదటి దశ మాత్రమే. ఆ దృష్టిని భావనపై నిలబెట్టడమే అసలు నైపుణ్యం.