ఇంట్లో చెదలు ఉంటే ఏం చేయాలి?.. సురక్షిత నియంత్రణ మార్గాలి

ఇళ్లలో చెదలు కనిపించినప్పుడు అవి కేవలం పాత కుర్చీలు, టేబుళ్లకు మాత్రమే నష్టం చేస్తాయని చాలామంది అనుకుంటారు. కానీ చెదల కాలనీ తలుపులు, కిటికీలు, చెక్క నేల, గోడల లోపలి ఫ్రేములు, పైకప్పు ఆధారాల వరకు విస్తరించవచ్చు. చెక్కను బయటకు పెద్దగా నష్టం కనిపించకుండా లోపలి నుంచి తినడం వల్ల సమస్యను ప్రారంభ దశలో గుర్తించడం కష్టమవుతుంది. మట్టి గొట్టాలు, గదుల్లో ఊడిన రెక్కలు, చిన్న రేణువుల కుప్పలు, బోలు శబ్దం వచ్చే చెక్క, వంగిన లేదా బలహీనమైన నేల భాగాలు ప్రధాన హెచ్చరిక సంకేతాలు.

చెదల వల్ల మనుషులకు నేరుగా అంటువ్యాధులు వస్తాయని నిర్ధారించే బలమైన ఆధారాలు లేవు. అవి సాధారణంగా కుట్టవు, మనుషులను ఆహారంగా తీసుకోవు. చెదల కారణంగానే బ్రోన్కైటిస్‌, కంటి ఇన్‌ఫెక్షన్లు లేదా తీవ్రమైన చర్మవ్యాధులు వస్తాయని చెప్పడం శాస్త్రీయంగా బలహీనమైన వాదన. అయితే కొన్ని ప్రయోగశాల పరిశోధనలు చెదల ప్రోటీన్లు, బొద్దింకల అలెర్జెన్ల మధ్య సారూప్యత ఉండవచ్చని సూచించాయి. ఇప్పటికే అలెర్జీ లేదా ఆస్తమా ఉన్న కొందరిలో పురుగుల అవశేషాలు ప్రతిచర్యను ప్రేరేపించే అవకాశం పూర్తిగా కొట్టిపారేయలేం.

చెదలు కనిపించే ఇళ్లు తరచూ అధిక తేమ, నీటి లీకేజీలు లేదా కుళ్లిన చెక్క సమస్యలను కూడా కలిగి ఉంటాయి. తేమతో ఏర్పడే బూజు, గాలిలోని దుమ్ము, చెక్క రేణువులు ఆస్తమా లక్షణాలను పెంచే అంశాలుగా గుర్తించబడ్డాయి. కాబట్టి దగ్గు లేదా శ్వాస సమస్యకు చెదలే ఏకైక కారణమని భావించకుండా, ఇంట్లో తేమ, బూజు, దుమ్ము పరిస్థితులను కూడా పరిశీలించాలి.

బోరిక్‌ యాసిడ్‌ కొన్ని నమోదిత పురుగుమందు ఉత్పత్తుల్లో చెదల నియంత్రణకు ఉపయోగపడుతుంది. కానీ దాన్ని వంటింటి చిట్కాగా పరిగణించి పొడిని నీటిలో కలిపి ఇంటంతా చల్లడం సురక్షితం కాదు. పురుగుమందులను లేబుల్‌లో పేర్కొన్న మోతాదు, ప్రాంతం, రక్షణ సూచనల ప్రకారమే ఉపయోగించాలి. ఎక్కువ మోతాదు ఉపయోగిస్తే పురుగులు వేగంగా చనిపోతాయనే భావన తప్పు. పిల్లలు, పెంపుడు జంతువులు చేరలేని ప్రాంతాల్లో ఉత్పత్తిని భద్రపరచాలి.

వేప నూనె, వెనిగర్‌, కిరోసిన్‌, ఉప్పు నీరు వంటి సోషల్‌మీడియా చిట్కాలు కనిపిస్తున్న చెదలను తాత్కాలికంగా తగ్గించవచ్చు. కానీ గోడల లోపల లేదా నేల కింద ఉన్న కాలనీని పూర్తిగా తొలగిస్తాయని విశ్వసనీయ ఆధారాలు లేవు. ఫర్నిచర్‌ను ఎండలో పెట్టడం చిన్న, కదిలించగల వస్తువులకు సహాయక చర్య కావచ్చు. భవనంలోని విస్తృత చెదల సమస్యకు ఇది పూర్తిస్థాయి పరిష్కారం కాదు.

ఇంటి యజమానులు ముందుగా నీటి లీకేజీలను సరిచేయాలి. నేలను తాకుతున్న చెక్క, పాత కాగితాలు, కార్డ్‌బోర్డ్‌, కట్టెలను తొలగించాలి. దెబ్బతిన్న నిర్మాణ భాగాలను స్వయంగా పగలగొట్టకుండా నిపుణుడితో పరిశీలించాలి. కాలనీ రకం, స్థానం, నష్టం తీవ్రతను బట్టి బైట్‌ వ్యవస్థ, చెక్క చికిత్స, నేల చికిత్స లేదా మొత్తం నిర్మాణ చికిత్స అవసరమవచ్చు.

దగ్గు, కంటి మంట, శ్వాస ఇబ్బంది వంటి లక్షణాలు కొనసాగితే ఇంటి చిట్కాలపై ఆధారపడకుండా వైద్యుడిని సంప్రదించాలి. చెదల నియంత్రణలో ఆలస్యం చేయడం నిర్మాణ నష్టాన్ని పెంచుతుంది; తప్పుగా రసాయనాలను ఉపయోగించడం కొత్త ఆరోగ్య ప్రమాదాన్ని సృష్టిస్తుంది.