బంగాళాఖాతంపై పాక్ నేవీ కన్ను, హంగోర్ సబ్‌మెరైన్లతో కొత్త చర్చ

బంగాళాఖాతంలో పాకిస్థాన్ నౌకాదళ ఉనికి విస్తరణపై కొత్త చర్చ మొదలైంది. చైనా నుంచి హంగోర్ శ్రేణి జలాంతర్గాములను తీసుకుంటున్న పాకిస్థాన్, వీటి ద్వారా అరేబియా సముద్రాన్ని దాటి బంగాళాఖాతంలోనూ మోహరించే సామర్థ్యం పెరుగుతుందని సంకేతాలు ఇచ్చింది. పాక్ నేవీ అధికారి చేసిన వ్యాఖ్యలు భద్రతా వర్గాల్లో గమనించదగ్గ అంశంగా మారాయి.

హంగోర్ శ్రేణి సబ్‌మెరైన్లు ఎయిర్ ఇండిపెండెంట్ ప్రొపల్షన్ టెక్నాలజీతో రూపొందినవిగా చెప్పబడుతున్నాయి. సాధారణ డీజిల్ ఎలక్ట్రిక్ జలాంతర్గాములతో పోలిస్తే ఇవి నీటి లోపల ఎక్కువసేపు ఉండగలవు. అందువల్ల వీటిని గుర్తించడం, నిరంతరం ట్రాక్ చేయడం అంత సులభం కాదు. అయితే, ఒక్క ఈ సబ్‌మెరైన్ శ్రేణితో బంగాళాఖాతంలో శక్తి సమతుల్యత మారిపోతుందని చెప్పడం అతిశయోక్తి అవుతుంది. భారత నౌకాదళం వద్ద విమాన వాహక నౌకలు, అణు జలాంతర్గాములు, బలమైన తూర్పు నావెల్ కమాండ్ వంటి కీలక సామర్థ్యాలు ఉన్నాయి.

బంగాళాఖాతం భారత్‌కు సాధారణ సముద్ర ప్రాంతం కాదు. విశాఖపట్నం కేంద్రంగా తూర్పు నావెల్ కమాండ్ ఉంది. దేశ అణు జలాంతర్గాముల అభివృద్ధి, నిల్వ ఏర్పాట్లు కూడా ఈ ప్రాంతంతో ముడిపడి ఉన్నాయి. అంతేకాదు, బంగ్లాదేశ్, మయన్మార్, దక్షిణాసియా మార్గాలతో వాణిజ్య, భద్రతా సంబంధాలు ఇక్కడే బలంగా ఉన్నాయి. అంతర్జాతీయ జలాల్లో ఏ దేశ నౌకలైనా సంచరించగలిగినా, ఆ కదలికల వెనక ఉన్న వ్యూహాత్మక ఉద్దేశం భారత్‌కు కీలకం.

ఈ పరిణామానికి బంగ్లాదేశ్‌తో పాకిస్థాన్ సంబంధాలు మెరుగవుతున్న నేపథ్యం కూడా జతకడుతోంది. 1971 యుద్ధం తర్వాత బంగాళాఖాతంలో పాక్ నేవీ ప్రభావం కనిపించలేదు. ఇప్పుడు చైనా మద్దతుతో పాక్ తన నౌకాదళ పరిధిని పెంచుకునే ప్రయత్నం చేస్తోంది. బంగ్లాదేశ్‌తో విమాన, వాణిజ్య, సముద్ర సంబంధాలు పెరుగుతున్న సమయంలో పాక్ వ్యాఖ్యలు రావడం యాదృచ్ఛికంగా చూడలేం. ఇది ప్రాంతీయ సముద్ర భద్రతలో కొత్త ఒత్తిడిని తెచ్చే అవకాశం ఉంది.

భారత్‌కు ఇక్కడ అసలు సవాలు పాక్ బలం కాదు, దాని వెనక నిలిచే చైనా వ్యూహం. పాక్ నేవీ భారత నౌకాదళంతో పోలిస్తే పరిమిత సామర్థ్యాలే కలిగి ఉంది. కానీ చిన్న స్థాయి మోహరింపులు కూడా నిఘా, ట్రాకింగ్, సముద్ర భద్రతా వనరులపై ఒత్తిడి పెంచగలవు. ముఖ్యంగా సబ్‌మెరైన్ కదలికలను గుర్తించడానికి నిరంతర పర్యవేక్షణ, సముద్ర గస్తీ, మిత్రదేశాలతో సమాచార మార్పిడి అవసరం అవుతుంది. అందుకే ఈ ప్రయత్నం భారత సామర్థ్యాన్ని వెంటనే సవాలు చేసే స్థాయిలో లేకపోయినా, భవిష్యత్ భద్రతా లెక్కల్లో నిర్లక్ష్యం చేయలేని అంశమని నిపుణులు భావిస్తున్నారు.

1971 యుద్ధ జ్ఞాపకాలు కూడా ఈ చర్చకు చారిత్రక నేపథ్యాన్ని ఇస్తున్నాయి. ఆ సమయంలో పాక్ సబ్‌మెరైన్ హంగోర్ భారత ఐఎన్‌ఎస్ ఖుక్రీని ముంచినా, యుద్ధ ఫలితాన్ని మార్చలేకపోయింది. తర్వాత భారత నౌకాదళ చర్యలు పాక్ సముద్ర వ్యూహానికి పెద్ద దెబ్బగా నిలిచాయి. ఇప్పుడు అదే పేరుతో కొత్త సబ్‌మెరైన్లను పాక్ వినియోగించడం ప్రతీకాత్మకంగా కనిపించినా, బంగాళాఖాతంలో భారత్ ఆధిపత్యాన్ని సులభంగా దెబ్బతీయడం సాధ్యం కాదు. అయినప్పటికీ భద్రతా వ్యవస్థకు నిర్లక్ష్యం ఖరీదైన తప్పిదమే అవుతుంది. ఈ నేపథ్యంలో పాక్ వ్యాఖ్యలను పెద్ద ముప్పుగా కాకుండా, దీర్ఘకాల సముద్ర పోటీకి ముందస్తు సంకేతంగా చదవడం మరింత సరైన అంచనా అవుతుంది.