హర్మూజ్ వద్ద అమెరికా ఇరాన్ ఘర్షణతో గల్ఫ్‌లో ఆందోళన

పశ్చిమాసియాలో శాంతి మాటలు వినిపిస్తున్న సమయంలోనే హర్మూజ్ సమీపం మళ్లీ అగ్ని వలయంగా మారింది. సముద్ర రవాణా, చమురు సరఫరా, గల్ఫ్ భద్రత అన్నీ ఒకే సమయంలో ఒత్తిడిలోకి వెళ్లేలా తాజా పరిణామాలు కనిపిస్తున్నాయి. అందుకే ఇది కేవలం అమెరికా ఇరాన్ మధ్య మరో సైనిక ఘర్షణ కాదు. ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థను తాకే ప్రమాద సంకేతం.

నివేదికల ప్రకారం హర్మూజ్ జలసంధి సమీపంలోని ఇరాన్ సైనిక ప్రాంతాలపై అమెరికా దళాలు దాడులు చేశాయి. బందర్ అబ్బాస్ ప్రాంతం వద్ద పేలుడు శబ్దాలు వినిపించాయని సమాచారం వెలువడింది. అమెరికా వర్గాలు ఈ చర్యలను తమ దళాలు, వాణిజ్య నౌకాయానానికి ఎదురైన ముప్పుపై రక్షణాత్మక చర్యలుగా వివరించినట్లు నివేదికలు చెబుతున్నాయి. అయితే ఇరాన్ ఈ దాడులను దురాక్రమణగా అభివర్ణించింది. కాల్పుల విరమణ వాతావరణం ఉన్నప్పటికీ ఇలాంటి చర్యలు పరిస్థితిని మరింత కఠినంగా మార్చుతున్నాయి.

ఇరాన్ విప్లవ గార్డులు ప్రతీకార చర్యగా అమెరికా వైమానిక స్థావరాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకున్నట్లు ప్రకటించాయి. స్థావరం ఎక్కడ ఉందో స్పష్టంగా వెల్లడించలేదు. మరిన్ని దాడులు కొనసాగితే మరింత కఠినమైన స్పందన ఉంటుందని కూడా హెచ్చరించాయి. కాల్పుల విరమణ ఒప్పందాన్ని అమెరికానే ఉల్లంఘిస్తోందని ఇరాన్ ఆరోపించింది. ఈ ప్రకటన తర్వాత గల్ఫ్ ప్రాంతంలో ఉన్న అమెరికా స్థావరాలు, మిత్ర దేశాల భద్రతపై కొత్త ఆందోళన మొదలైంది.

ఈ మధ్యలో కువైట్ కూడా అప్రమత్తమైంది. తమ గగనతలంలోకి దూసుకొచ్చిన క్షిపణులు, డ్రోన్లను గగన రక్షణ వ్యవస్థలు అడ్డుకున్నట్లు అక్కడి దళాలు తెలిపాయి. దీని వల్ల ఈ ఘర్షణ ఒకే దేశ సరిహద్దులో ఉండకుండా గల్ఫ్ ప్రాంత భద్రత మొత్తాన్ని ప్రభావితం చేసే ప్రమాదం ఉందని స్పష్టమవుతోంది. చిన్న దేశాలకు ఇది మరింత సున్నితమైన పరిస్థితి. ఒక వైపు అమెరికా భద్రతా ఒత్తిడి, మరో వైపు ఇరాన్ ప్రతీకారం మధ్య అవి జాగ్రత్తగా కదలాల్సి వస్తోంది.

హర్మూజ్ జలసంధి ప్రపంచ చమురు రవాణాలో అత్యంత కీలక మార్గం. అక్కడ ఉద్రిక్తత పెరిగితే చమురు ధరలు, నౌకాయానం, బీమా ఖర్చులు, ప్రపంచ మార్కెట్లు వెంటనే స్పందించే అవకాశం ఉంది. శాంతి చర్చలు కొనసాగుతున్న సమయంలో ఇలాంటి పరస్పర దాడులు విశ్వాసాన్ని దెబ్బతీస్తాయి. ఒక చిన్న తప్పు అంచనా పెద్ద యుద్ధానికి దారితీసే ప్రమాదం ఉంటుంది. అందుకే ఈ పరిణామాన్ని ప్రపంచ దేశాలు కేవలం ప్రాంతీయ వార్తగా చూడలేవు.

ఇక్కడ మరో ముఖ్యమైన విషయం ఉంది. సముద్ర మార్గం భద్రత దెబ్బతింటే అది కేవలం సైనిక సమస్యగా ఆగదు. ఆసియా, యూరప్, అమెరికా మార్కెట్లలో ఇంధన ఖర్చులు మారవచ్చు. సరకు రవాణా ఆలస్యం కావచ్చు. గల్ఫ్ దేశాల్లో పనిచేస్తున్న విదేశీ కార్మికుల భద్రతపై కూడా కుటుంబాల్లో ఆందోళన పెరుగుతుంది.

ప్రస్తుతం ప్రధాన సవాలు సైనిక ప్రతీకారం కాదు, నియంత్రణ. అమెరికా, ఇరాన్ రెండూ తమ భద్రతా వాదనలు చెబుతున్నా, గల్ఫ్ దేశాలు మధ్యలో చిక్కుకునే పరిస్థితి ఏర్పడుతోంది. దౌత్య మార్గాలు బలహీనపడితే ప్రాంతీయ సంక్షోభం అంతర్జాతీయ సమస్యగా మారుతుంది. అందుకే ఈ దశలో కట్టడి, స్పష్టమైన సమాచార మార్పిడి, బాధ్యతాయుత నిర్ణయాలే అత్యవసరం. హర్మూజ్ వద్ద మరో తప్పు అడుగు వేస్తే, దాని ప్రభావం గల్ఫ్ తీరాన్ని దాటి ప్రపంచ మార్కెట్ల వరకు వెళ్తుంది.