ఏపీ హైకోర్టుకు తొలి మహిళా ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా నేడు జస్టిస్ లీసా గిల్ ప్రమాణం

ఆంధ్రప్రదేశ్ న్యాయ చరిత్రలో ఒక కీలక ఘట్టం ఆవిష్కృతమవుతోంది. జస్టిస్ లీసా గిల్ ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టుకు తొలి మహిళా ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా బాధ్యతలు చేపట్టనున్నారు. ప్రమాణ స్వీకారానికి ముందు ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు ఆమెను మర్యాదపూర్వకంగా కలుసుకుని శుభాకాంక్షలు తెలిపారు. ఈ భేటీ రాజకీయపరంగా పెద్దది కాకపోయినా, రాజ్యాంగ వ్యవస్థల మధ్య మర్యాదా సంబంధాలకు ప్రతీకగా నిలిచింది. ఇదే సమయంలో ఇది మహిళా న్యాయాధికారుల పురోగతిని సూచించే చారిత్రాత్మక పరిణామంగా కూడా కనిపిస్తోంది.

టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా కథనం ప్రకారం ప్రస్తుత ప్రధాన న్యాయమూర్తి ధీరజ్ సింగ్ ఠాకూర్ పదవీ విరమణ చేసిన సందర్భంగా జరిగిన కార్యక్రమంలో జస్టిస్ లీసా గిల్‌ను ప్రధాన న్యాయమూర్తి నియమితురాలిగా ప్రస్తావించారు. ఆమె పదవీ స్వీకారం కేవలం పరిపాలనా మార్పు మాత్రమే కాదు. హైకోర్టు చరిత్రలో మహిళలకు అగ్రస్థానంలో అవకాశం వచ్చిన అరుదైన సందర్భం ఇది. అందుకే ఈ నియామకాన్ని న్యాయవ్యవస్థలో మారుతున్న ప్రతినిధ్య సమీకరణంగా కూడా చదవాలి.

ఇలాంటి నియామకాల్లో సాధారణంగా ఒక్క అంశమే హైలైట్ అవుతుంది — తొలి మహిళ. కానీ అక్కడే ఆగిపోతే కథ సగమే. జస్టిస్ లీసా గిల్ ముందున్న అసలు పరీక్ష పరిపాలన, పెండింగ్ కేసుల భారం, న్యాయ మౌలిక సదుపాయాల పురోగతి, న్యాయవ్యవస్థపై ప్రజల నమ్మకం మరింత బలపడేలా చేయడంలో ఉంటుంది. ముఖ్యంగా ఏపీ హైకోర్టు భవిష్యత్తు మౌలిక వసతులపై, న్యాయపరమైన విస్తరణపై చర్చ సాగుతున్న సమయంలో ఈ బాధ్యతలు మరింత కీలకమవుతున్నాయి.

ప్రస్తుతం అందరి దృష్టి ఆమె ప్రమాణ స్వీకారంపైనే ఉంది. కానీ దాని తరువాతి దశ మరింత ముఖ్యం. తొలి మహిళా ప్రధాన న్యాయమూర్తి అనే చారిత్రాత్మక గుర్తింపు ఆమెకు ప్రత్యేక స్థానం ఇస్తుంది. అయితే ఆ గుర్తింపును సంస్థాగత ప్రభావంగా మార్చడం, న్యాయ పరిపాలనలో కనిపించేలా చేయడం అన్నవి ఇప్పుడు అసలు సవాళ్లు. అదే జరిగితే ఈ నియామకం వార్తగా మాత్రమే కాకుండా మలుపుగా కూడా గుర్తుండిపోతుంది.