హోర్ముజ్ ఎర్రసముద్ర భద్రతపై భారత్ గట్టి సందేశం

ప్రపంచ వాణిజ్యానికి సముద్ర మార్గాలు రక్తనాళాల్లాంటివి. అవి ఆగితే యుద్ధం లేకపోయినా దేశాల ఆర్థిక వ్యవస్థలు ఒత్తిడిలోకి వెళ్తాయి. అదే సందేశాన్ని జాతీయ భద్రతా సలహాదారు అజిత్ డోభాల్ మాస్కో వేదికగా స్పష్టంగా చెప్పారు. ఆయన మాటల్లో ప్రధాన ఆందోళన ఒకటే. సముద్ర భద్రత బలహీనపడితే దాని ప్రభావం సైనిక రంగానికే పరిమితం కాదు.

రష్యాలో జరుగుతున్న అంతర్జాతీయ భద్రతా వేదికలో ఆయన హోర్ముజ్ జలసంధి, ఎర్రసముద్రం భద్రతపై ప్రత్యేకంగా మాట్లాడారు. ఈ రెండు మార్గాల్లో వాణిజ్యానికి ఎలాంటి అడ్డంకులు ఉండకూడదని పేర్కొన్నారు. పశ్చిమాసియాలో ఉద్రిక్తతలు కొనసాగుతున్న సమయంలో ఈ వ్యాఖ్యలు మరింత ప్రాధాన్యం సంతరించుకున్నాయి. చమురు రవాణా, సరకు నౌకలు, అంతర్జాతీయ వ్యాపారం ఈ మార్గాలపై ఎక్కువగా ఆధారపడుతున్నాయి. చిన్న అంతరాయం కూడా ధరలు, రవాణా సమయం, బీమా ఖర్చులపై ప్రభావం చూపవచ్చు.

డోభాల్ వ్యాఖ్యల్లో మరో కీలక అంశం ఉగ్రవాదంపై ద్వంద్వ వైఖరి వద్దన్న హెచ్చరిక. ఉగ్రవాదాన్ని దేశాల ప్రయోజనాల ప్రకారం వేరువేరుగా చూడటం ప్రపంచ భద్రతకు ప్రమాదమని ఆయన సందేశం ఇచ్చారు. దేశాలు తమ చర్యలను సమీక్షించుకోవాలని సూచించారు. భద్రతా వ్యవస్థలు మాటల్లో కాకుండా చర్యల్లో నమ్మకాన్ని చూపాలని ఆయన అభిప్రాయం స్పష్టంగా కనిపించింది. ఒక ప్రాంతంలో మౌనం, మరో ప్రాంతంలో కఠిన చర్య అనే పద్ధతి దీర్ఘకాల సమస్యలను పెంచుతుంది.

రెండో ప్రపంచయుద్ధం తర్వాత ఏర్పడిన అంతర్జాతీయ సంస్థలు ఇప్పుడు కొత్త సవాళ్లకు సరిపడేలా మారాలని కూడా డోభాల్ అన్నారు. గ్లోబల్ సౌత్ దేశాలకు ఈ వ్యవస్థల్లో ఎక్కువ ప్రాతినిధ్యం అవసరమని పేర్కొన్నారు. ఇది భారత విదేశాంగ దృక్పథానికి దగ్గరగా ఉన్న అంశం. భద్రత, వాణిజ్యం, ప్రాతినిధ్యం అన్నీ కలిసే కొత్త ప్రపంచ క్రమాన్ని నిర్ణయిస్తాయని ఈ వ్యాఖ్యలు సూచిస్తున్నాయి. పెద్ద దేశాల ప్రయోజనాలకే పరిమితమైన వ్యవస్థలు ప్రస్తుత ప్రపంచాన్ని పూర్తిగా ప్రతిబింబించలేవని ఈ సందేశం చెబుతోంది.

భారత్‌కు ఈ అంశం నేరుగా సంబంధించినది. ఇంధన దిగుమతులు, నౌకా రవాణా, గల్ఫ్ ప్రాంతంలోని భారతీయుల భద్రత అన్నీ పశ్చిమాసియా స్థిరత్వంతో అనుసంధానంగా ఉన్నాయి. అందుకే భారత్ ఈ మార్గాల భద్రతను కేవలం విదేశీ విధాన అంశంగా కాకుండా ఆర్థిక భద్రత అంశంగా చూస్తోంది. ఇక్కడ ఉద్రిక్తత పెరిగితే దాని ప్రభావం భారత కుటుంబాల ఖర్చులకూ చేరుతుంది.

రష్యా భద్రతా మండలి కార్యదర్శి సెర్గీ షోయిగూ ఆధ్వర్యంలో జరిగిన ఈ సమావేశం బహు ధ్రువ ప్రపంచంలో భద్రతా సవాళ్లపై దృష్టి పెట్టింది. డోభాల్, షోయిగూ ద్వైపాక్షిక చర్చల్లో కూడా పాల్గొననున్నారు. హోర్ముజ్, ఎర్రసముద్రం భద్రతపై భారత్ స్వరం వినిపించడం యాదృచ్ఛికం కాదు. సముద్ర మార్గాలు సురక్షితంగా ఉంటేనే ప్రపంచ ఆర్థిక స్థిరత్వం నిలబడుతుంది.