‘అరిదమన్’ చేరికతో సముద్ర శక్తి పెంపు.. అణు నిరోధక సామర్థ్యంలో భారత్‌కు భారీ బలం

భారత్‌ రక్షణ వ్యూహంలో మరో కీలక మైలురాయి చేరుకుంది. విశాఖపట్నంలో మూడో స్వదేశీ అణు శక్తితో నడిచే బాలిస్టిక్‌ క్షిపణి జలాంతర్గామి ‘అరిదమన్’ నౌకాదళంలోకి చేరినట్లు పలు విశ్వసనీయ నివేదికలు సూచిస్తున్నాయి. ఈ సందర్భంగా రక్షణ మంత్రి రాజ్‌నాథ్‌ సింగ్‌ “అరిదమన్‌ అనేది పదం కాదు, శక్తి” అని పేర్కొనడం ఈ పరిణామానికి మరింత ప్రాధాన్యం తీసుకువచ్చింది.

ఇప్పటికే 2016లో అరిహంత్‌, 2024లో అరిఘాట్‌ నౌకాదళంలో చేరిన తర్వాత, ఇప్పుడు అరిదమన్‌ చేరికతో భారత్‌కు మూడు అణు శక్తి జలాంతర్గాముల సామర్థ్యం సిద్ధమవుతోంది. ఇది భారత అణు త్రివిధ ప్రతిస్పందనలో సముద్ర భాగాన్ని మరింత బలపరుస్తోంది.

ఈ జలాంతర్గాముల అసలు శక్తి ఏమిటంటే — శత్రు దేశం మొదట దాడి చేసినా కూడా, సముద్ర గర్భం నుంచి ప్రతిదాడి చేయగల సామర్థ్యం. దీనిని “రెండో ప్రతిదాడి సామర్థ్యం”గా భావిస్తారు. ఇది అణు నిరోధక వ్యూహంలో అత్యంత కీలక అంశం. అరిదమన్‌ చేరికతో ఈ సామర్థ్యం మరింత విశ్వసనీయంగా మారుతుంది.

అరిదమన్‌ సాంకేతికంగా కూడా మెరుగైనదిగా భావిస్తున్నారు. పూర్వ జలాంతర్గాముల కంటే ఇది పెద్దది, మరింత నిశ్శబ్దంగా పనిచేసేలా రూపొందించబడినట్లు రక్షణ విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు. అలాగే ఎక్కువ సంఖ్యలో క్షిపణులను మోసే సామర్థ్యం కూడా ఉండొచ్చని నివేదికలు సూచిస్తున్నాయి. అయితే ఇలాంటి వివరాలు సాధారణంగా అధికారికంగా పూర్తిగా వెల్లడించబడవు.

ఇదే సమయంలో విశాఖపట్నంలోని నావికా పరిశోధన కేంద్రంలో కొత్త సాంకేతిక మౌలిక వసతుల అభివృద్ధి కార్యక్రమంలో కూడా రక్షణ మంత్రి పాల్గొన్నారు. భవిష్యత్‌ జలాంతర్గాములు, నౌకా ఆయుధ వ్యవస్థల అభివృద్ధికి ఇవి కీలకంగా మారనున్నాయి.

ఒక విషయం స్పష్టంగా గుర్తించాలి. భారత్‌ అణు జలాంతర్గామి క్లబ్‌లోకి ఇప్పుడే చేరలేదు; అది అరిహంత్‌తోనే సాధించింది. కానీ అరిదమన్‌ చేరికతో ఇప్పుడు ఆ సామర్థ్యం “నిరంతర సిద్ధ స్థితి” వైపు వెళ్తోంది. అంటే ఎప్పుడైనా ప్రతిస్పందనకు సిద్ధంగా ఉండే స్థాయి పెరుగుతోంది.

మొత్తానికి అరిదమన్‌ ప్రవేశం కేవలం ఒక నౌక చేరిక కాదు. ఇది భారత రక్షణ వ్యూహంలో లోతైన మార్పుకు సంకేతం. స్వదేశీ సాంకేతికత, అణు నిరోధక శక్తి, సముద్ర ఆధిపత్యం — ఈ మూడింటినీ ఒకేసారి బలపరిచే వ్యూహాత్మక అడుగుగా దీన్ని చూడాలి.