మహిళా బిల్లు వర్సెస్ డీలిమిటేషన్ లోక్‌సభలో ఘర్షణ ముదిరింది

లోక్‌సభలో మహిళా రిజర్వేషన్ పేరుతో మొదలైన చర్చ ఇప్పుడు నేరుగా దేశ రాజకీయ పటంపై పోరుగా మారింది. శుక్రవారం కూడా మూడు కీలక బిల్లులపై సభలో వేడెక్కిన చర్చ కొనసాగింది. సాయంత్రానికి ఓటింగ్ జరిగే అవకాశం ఉండగా, ప్రభుత్వం ఇది మహిళా శక్తీకరణకు చారిత్రక అడుగు అని చెబుతుంటే, ప్రతిపక్షాలు మాత్రం దీన్ని డీలిమిటేషన్ ద్వారా ఎన్నికల మ్యాప్ మార్చే రాజకీయ ఆపరేషన్‌గా చూస్తున్నాయి.

ప్రతిపక్ష నేత రాహుల్ గాంధీ సభలో మాట్లాడుతూ ఈ రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లుకు మహిళా రిజర్వేషన్‌తో అసలు సంబంధం లేదని అన్నారు. దక్షిణాది, ఈశాన్య, చిన్న రాష్ట్రాల ప్రాతినిధ్యాన్ని తగ్గించే యత్నమిదని, ఇది దేశానికి హానికరమైన చర్య అని ఘాటుగా విమర్శించారు. మరోవైపు శశి థరూర్ డీలిమిటేషన్‌ను మహిళా రిజర్వేషన్‌కు లంకె వేయడం రాజకీయంగా ప్రమాదకరమని, ఇది రాజకీయ డీమోనిటైజేషన్‌లా మారొచ్చని అన్నారు. ఈ విమర్శలు చూస్తే అసలు ఘర్షణ మహిళా హక్కులపై కాదు, సీట్ల పునర్విభజన ద్వారా శక్తి సమీకరణం ఎలా మారుతుందన్న దానిపైనే ఉందని స్పష్టమవుతోంది.

అయితే ప్రభుత్వం మాత్రం వెనక్కి తగ్గే మూడ్‌లో లేదు. ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ, హోం మంత్రి అమిత్ షా ఇద్దరూ దక్షిణాది రాష్ట్రాల ప్రాతినిధ్యం తగ్గదని స్పష్టం చేశారు. ప్రస్తుత 129 లోక్‌సభ సీట్లు ఐదు దక్షిణ రాష్ట్రాల్లో 195కు పెరుగుతాయని, వాటి శాతం 23.76 నుంచి 23.87కు పెరుగుతుందని తెలిపారు. అంటే సంఖ్య కూడా పెరుగుతుందని, వాటా కూడా తగ్గదని ప్రభుత్వం తన వాదనను బలంగా ముందుకు తెచ్చింది. అమిత్ షా శుక్రవారం అధికారిక సమాధానం ఇవ్వనుండటం చర్చలో కీలక మలుపుగా మారింది.

ఇక్కడ మరో పెద్ద ట్విస్ట్ గెజిట్ నోటిఫికేషన్. 2023లో ఆమోదం పొందిన మహిళా రిజర్వేషన్ చట్టం ఏప్రిల్ 16, 2026 నుంచే అమల్లోకి వచ్చిందని కేంద్ర న్యాయశాఖ నోటిఫై చేసింది. కానీ అదే చట్టాన్ని 2029 అమలుకు సవరించేందుకు పార్లమెంట్‌లో చర్చ జరుగుతున్న సమయంలో ఈ నోటిఫికేషన్ రావడం ప్రతిపక్షాలకు కొత్త ఆయుధంగా మారింది. ప్రభుత్వం తొందరపాటు రాజకీయాల్లో ఉందా, లేక చట్టపరమైన ప్రక్రియను ముందుకు నెడుతోందా అన్న ప్రశ్న మరింత బలపడింది.

మొత్తం చూస్తే ఈ బిల్లు కేవలం మహిళలకు 33 శాతం రిజర్వేషన్ గురించినది మాత్రమే కాదు. ఇది భవిష్యత్ ఎన్నికల్లో ఎవరి రాజకీయ బలం పెరుగుతుంది, ఎవరి స్వరం బలహీనపడుతుంది అన్న పెద్ద పోరాటానికి కేంద్ర బిందువుగా మారింది. ఓటింగ్ ఫలితం ఏదైనా కావొచ్చు, కానీ ఈ చర్చ దేశ ఫెడరల్ రాజకీయాలను కొత్త దశలోకి నెట్టింది.